Positieve Gezondheid is geen nieuw hoofdstuk. Het is eerder een rode draad die al jaren door de villa”s loopt. In aandacht, in activiteiten, in de vanzelfsprekende vraag: wat maakt vandaag waardevol? Maar om het gedachtegoed echt te laten werken als fundament, was verdieping nodig.
Formulemanager Zorg Marieke Geerligs ziet die beweging door de hele organisatie. “We vinden het welzijn van onze bewoners gewoon écht heel belangrijk. Natuurlijk is goede zorg essentieel. Maar zorg ís ook welzijn. En dat wordt vaak vergeten.”
In die zin verschuift de focus. “Welzijn betekent voor ons dat de beperking niet het uitgangspunt is. We kijken naar wat bewoners willen en wat wél kan: fysiek, mentaal én sociaal. Als welzijn onderdeel is van zorg, moet Positieve Gezondheid doorwerken in alles wat we doen.”
De bewoner écht leren kennen
Dat vraagt om meer dan goede zorg alleen. “De essentie van Positieve Gezondheid is niet werken vóór bewoners, maar samen mét hen kijken naar wat hun leven betekenisvol maakt.” Om dat te kunnen, moet je de bewoner echt leren kennen.
Dat gaat verder dan dagelijkse routines. Het raakt ook thema”s als relaties, zingeving, verlies en eenzaamheid. Thema”s die in deze levensfase vaak een grotere rol spelen, terwijl ze niet altijd vanzelfsprekend besproken worden. Juist daar ligt veel betekenis.
“De zorg” richt zich traditioneel op lichaamsfuncties. “Maar is dat in balans met de rest van iemands leven? Een lichamelijke beperking hoeft niet automatisch te betekenen dat de kwaliteit van leven afneemt. Als een bewoner zich mentaal goed voelt, verbinding ervaart of zingeving vindt, kan een lichamelijke beperking minder bepalend zijn dan wij denken. Dan verschuift de vraag van “wat kan niet?” naar “wat draagt bij tot welzijn?”
En daar komt de kern: “Denk in wat wél kan, maar vooral in wat bewoners willen. Niet wat wij logisch vinden. Niet wat “het protocol” vraagt. Maar wat een bewoner zélf belangrijk vindt.”
Van gevoel naar structuur
Om Positieve Gezondheid structureel te verankeren, moest het ook terugkomen in werkprocessen en het zorgleefplan. Dat is nu opgebouwd rondom de zes dimensies van Positieve Gezondheid. De Eerst Verantwoordelijke Verzorgende en de activiteitenbegeleider stellen dit samen op, zodat zorg en welzijn één geheel vormen.
Daarbij speelt het levensverhaal van bewoners een belangrijke rol. “Als we hun verleden kennen, begrijpen we beter wie zij zijn en kunnen we daar beter op inspelen. De manier waarop we het levensverhaal van onze bewoners vastlegden was voor verbetering vatbaar. Nu is het een dynamisch document dat context biedt voor onze medewerkers in de omgang met de bewoners.”
In deze ontwikkeling spelen de kwaliteitsverpleegkundigen een belangrijke rol. Vanuit een werkgroep met vertegenwoordigers uit de villa”s is Positieve Gezondheid verdiept en vertaald naar de praktijk. Ook nu blijven zij teams coachen en trainen, zodat dit gedachtegoed een vanzelfsprekend onderdeel wordt van het dagelijks werk.
Als villa één team
In de villa”s van Zorggroep De Laren wordt niet gewerkt met losse disciplines. “Het is een thuis waar zorg, welzijn, horeca en huishouding elkaar dagelijks kruisen.” Juist in die kleine dagelijkse momenten ontstaat verbinding.”
Medewerkers uit verschillende teams ondersteunen bewoners samen. Soms vangen collega”s uit huishouding of horeca waardevolle informatie op, juist omdat zij langer in het appartement zijn. Informatie die zorgvuldig wordt gedeeld en bijdraagt aan het totale beeld van de bewoner.
Van algemene zorg naar persoonlijke doelen
Het werken vanuit Positieve Gezondheid vraagt iets van medewerkers. “Als we alle medewerkers meer betrekken bij de persoon achter de bewoner, gaan zij anders kijken en bewuster nadenken over hoe zij kunnen bijdragen aan het welzijn van de bewoner.”
Het zorgleefplan stelt daarom expliciet de vraag: wat vindt de bewoner zélf belangrijk? “Eigen regie wordt daarmee concreet. Een bewoner wil bijvoorbeeld nog zelfstandig naar de winkel of naar een kaartclub. Dan kijken we samen hoe dat mogelijk blijft. En als het niet meer buiten de deur kan, hoe we het naar binnen halen. Omdat het de wereld van onze bewoner groter houdt.”
Mooi samengevat: “We laten de wereld groeien. Niet per se met grote gebaren, maar vooral met de kleine attenties die het leven betekenis geven.”
Rapporteren in het moment
Ook spraakgestuurd rapporteren ondersteunt deze manier van werken. “Niet alleen omdat het efficiënter is, maar omdat het dichter bij de bewoner gebeurt. In het moment en soms zelfs samen, doordat bewoners mee kunnen praten.”
Het vraagt andere woorden en meer bewustzijn. “Het gaat om het leven van onze bewoners. En om doelen die ertoe doen: sociale contacten, zingeving, participatie. Die evalueren we samen en stellen we bij wanneer nodig, zodat zorg en welzijn blijven meebewegen met het leven van onze bewoners.”
Wanneer is het geslaagd?
“Als bewoners zich écht gehoord en gezien voelen. En er is nog zoveel mogelijk. De komende jaren blijft dit gedachtegoed in onze organisatie groeien. Niet alleen in zorg, maar juist ook in welzijn, gastvrijheid en samenwerking tussen en met alle teams. Zodat Positieve Gezondheid geen begrip is, maar een kompas dat richting geeft aan alles wat we samen doen.”
Derde editie Lares
Dit verhaal staat in de derde editie van Lares, ons relatiemagazine. Blader hier door de digitale versie of vraag uw eigen editie aan.
